Tương lai nào cho nền âm nhạc thể nghiệm Việt Nam ?

tuong-lai-nao-cho-nen-am-nhac-the-nghiem-viet-nam

L'Espace xin trân trọng giới thiệu bài  phỏng vấn Ông EMMANUEL LABRANDE, Giám đốc Trung tâm Văn hóa Pháp L'Espace về nhạc thể nghiệm Việt Nam.

1.  Tháng 3 vừa qua L’Espace đã tổ chức buổi hòa nhạc đa phương tiện của Lương Huệ Trinh. Ông thấy khán giả đón nhận thế nào ?

Nhạc thể nghiệm đang dần được công chúng đón nhận. Đêm nhạc Vệt vào tháng 3 vừa rồi đã thu hút được khá nhiều khán giả, những người yêu thích âm nhạc, một thể loại âm nhạc bác học, thử nghiệm, nhạc điện tử. Âm nhạc thể nghiệm đòi hỏi nhiều sáng tạo, tìm tòi và am hiểu kỹ thuật đương đại. Có thể nói công chúng đến buổi biểu diễn chủ yếu là những đối tượng khác nhau :  một là những người yêu âm nhạc và quan tâm đến đỉnh cao của sự tìm tòi thử nghiệm và đối tượng thứ hai là những người yêu thích nghệ thuật biểu diễn và nghệ thuật đa phương tiện như video. Nghệ sĩ Lương Huệ Trinh và các nghệ sĩ đã làm rất tốt công việc của mình và chúng tôi thấy rằng có rất đông khán giả đã đến với đêm diễn. Đối với loại hình nghệ thuật thể nghiệm thì đó là niềm vui lớn và thúc đẩy chúng tôi tiếp tục giới thiệu các nghệ sĩ trẻ với những sáng tạo mới của họ. Có người đến từ Hà Nội, có người lại đến từ Sài Gòn, nhưng tất cả họ đã cùng nhau mang đến cho chúng ta một đêm nhạc tuyệt vời.

(Đêm nhạc Vệt tại L'Espace)

2. Ông đánh giá như thế nào về nhạc đương đại của Việt Nam và các nghệ sĩ trẻ theo đuổi loại hình này ?

Đây là một loại hình nghệ thuật trình diễn mới và nhạc sĩ như Lương Huệ Trinh thuộc thế hệ thứ hai điều đó có nghĩa là đã có những thế hệ đi trước cách đây từ hai chục năm nay đã có những tên tuổi tại Việt Nam như Sơn X, Kim Ngọc, Vũ Nhật Tân. Những nghệ sĩ thuộc thế hệ thứ nhất đã bắt đầu sáng tác nhạc thể nghiệm từ cuối năm 2010. Âm nhạc thể nghiệm là một loại hình nghệ thuật mang tầm quốc tế. Giống như nhạc jazz, những nhạc sĩ ở thể loại này cùng nhau lập nên một cộng đồng. Họ thường xuyên trao đổi với nhau. Một điều thú vị khác ở nhạc thể nghiệm là đây là một cách sáng tạo âm nhạc ở quy mô toàn cầu và cả trong nước. Giống như nhạc điện tử với sự xuất hiện của công nghệ số, nhạc thể nghiệm khám phá những âm thanh mới với những nhạc cụ hết sức truyền thống, vậy nên trong đêm nhạc ngày 6/7 tới đây, các nghệ sĩ sẽ sử dụng âm thanh truyền thống như đàn tranh, đàn bầu, sáo trúc .... Trong âm nhạc thể nghiệm, họ cũng sử dụng ca trù hay những làn điệu dân gian, những âm thanh đã được chỉnh sửa trên máy tính để làm ra những điều mới lạ đi kèm với hình ảnh. Sự kết hợp này mang lại cho nhạc thể nghiệm một tầm cao mới thú vị, vừa hướng đến tương lai, vừa truyền tải lại quá khứ, vừa khắc hoạ lại văn hoá Việt Nam và thổi làn gió mới cho âm nhạc với nhạc điện tử, nhạc jazz, hip hop cùng với những thể loại âm nhạc khác. Điều này được thể hiện ngay trong chính tên gọi Biên giới mờ của đêm diễn.

Trong âm nhạc thì giữa các thể loại là không có một ranh giới chính xác nào cả. Nhạc thể nghiệm kết hợp khéo léo cả âm nhạc và hình ảnh. Là sự kết hợp của nhiều loại hình nghệ thuật, ý nghĩa làm cho công chúng hài lòng. Ở đó, công chúng có thể thấy sự đa dạng về cả âm nhạc lẫn hình ảnh và màu sắc.

(Đêm nhạc Vệt tại L'Espace)

3.   Vậy nhạc đương đại hay thể nghiệm ở Việt Nam phát triển như thế nào ?

Tôi tin rằng nhạc thể nghiệm đang phát triển mạnh. Như tôi đã nói thì  Lương Huệ Trinh, Giang ở Tp HCM là những gương mặt tiêu biểu của thế hệ nghệ sĩ thứ hai. Hiện nay đã xuất hiện cả thế hệ thứ ba, đặc biệt là những nghệ sĩ được đào tạo tại Việt Nam ở những không gian  văn hoá như Đom Đóm của Kim Ngọc và một số nghệ sĩ khác. Chúng ta cũng sẽ được gặp họ vào ngày 6/7 tới đây tại đêm nhạc.  Họ sẽ cho chúng ta thấy được rằng nhạc thể nghiệm hiện đang rất sống động tại Việt Nam. Những người yêu âm nhạc cổ điển cũng sẽ đến với buổi diễn để được xem thể loại nhạc rất xứng đáng được trình diễn không chỉ ở L’Espace mà còn ở Nhà hát Tuổi trẻ, Nhà hát lớn, … Tôi muốn nói rằng trong những năm tới, ta sẽ được thấy sự phát triển nhanh chóng của nhạc thể nghiệm và nó sẽ ngày càng thu hút được giới trẻ bởi nó giúp họ được mở rộng ra với thế giới. Vậy nên tôi chắc rằng khán giả đến với nhạc thể nghiệm sẽ ngày càng đông hơn bởi đó là thể loại âm nhạc vô cùng sinh động. Chúng ta có thể đi nghe nhạc jazz hay nhạc cổ điển nhưng sẽ có những ranh giới cố định ở thể loại nhạc đó. Nhưng với nhạc thể nghiệm, chúng ta sẽ còn được đi xa hơn thế, âm nhạc được tạo ra ngay từ đồ vật chứ không chỉ từ nhạc cụ và máy tính. 

(Đêm nhạc Vệt tại L'Espace)

4. Ông có thể giới thiệu ngắn gọn về đêm nhạc Biên giới mờ được không  ?

Tên gọi của đêm diễn cũng đã chỉ ra rằng đây là một thể loại nhạc khá mới mẻ. Chúng ta sẽ được thấy cách họ kết hợp hình ảnh và âm thanh, trình diễn các kỹ thuật và sáng tạo đa phương tiện. Sự kiện này sẽ diễn ra lúc 20h00 ngày 6/7. Đêm nhạc sẽ giới thiệu đến công chúng một thế hệ mới của nhạc đương đại Việt Nam.Tại đây, họ sẽ đem đến những tác phẩm mới của mình. Chúng ta sẽ có dịp được gặp những nhạc sĩ trẻ Việt Nam với những tác phẩm mới và nghệ sĩ Pháp Jean David Caillouët. Ông sẽ giới thiệu những nhạc phẩm đa phương tiện của mình. Khán giả sẽ được trải nghiệm âm thanh mới lạ, từ bản ghi âm, nhạc cụ truyền thống hay thậm chí từ vật dụng thường ngày. Âm thanh thường được kết hợp với nhau để tạo ra được tác phẩm hoàn chỉnh có thể làm hài lòng khán giả và xóa mờ ranh giới giữa các dòng nhạc, giữa các loại hình nghệ thuật.

(Các nghệ sĩ trong dự án Biên giới mờ)