Tiếng gáy nơi xứ người

tieng-gay-noi-xu-nguoi

Tấm ảnh đặc biệt này được chụp vào một ngày đầu tháng 5 vừa qua, tại một góc tầng B1, trung tâm thương mại Lucky Plaza ở khu phố sầm uất nhất của Singapore. Các thực khách từ đủ mọi quốc tịch đang ngồi ăn món gà rán của một cửa hiệu mới toanh, tên Otoke Chicken. Khai trương tầm 9h sáng, đến 20h đã trưng bảng “Sold out”.

Có hai cái lạ liên quan đến tấm ảnh này. Một: chú gà tân binh Otoke Chicken cho thấy dũng khí đáng nể khi dám cạnh tranh sòng phẳng với gã khổng lồ Jollibee ở… quầy kế bên và McDonald’s án ngữ ngay đường vào khu ăn uống.

Thứ Hai, quan trọng hơn, Otoke Chicken là một thương hiệu 100% Việt Nam. Hành trình mang chuông đi đánh xứ người của thương hiệu này là một câu chuyện đầy cảm hứng. 

TỪ NHỮNG HOÀI NGHI

“Anh suy nghĩ kỹ chưa? Bộ hết thứ để bán hay sao mà lại đi bán gà?” là câu hỏi Mai Trường Giang - người sáng lập Otoke Chicken - nhận được nhiều nhất khi anh quyết định mở một cửa hàng bán gà rán tại Việt Nam.

Đấy rõ ràng là một hoài nghi dễ hiểu. Bởi ở một thị trường mà cứ một cây số lại có hai, ba tiệm gà, với đủ thương hiệu từ to đến nhỏ, từ nhà hàng cho đến fast-food, mở thêm một thương hiệu gà rán có khác gì tự sát đâu?

Nhưng Giang vẫn tin mình có thể thành công được. Bởi vì bao nhiêu năm ăn gà ở Việt Nam, Giang nhận ra da gà được rán rất dày, khiến miếng da tích rất nhiều dầu mỡ, ăn nhiều không tốt cho sức khỏe. Một lần ăn thử gà của một thương hiệu Hàn Quốc, Giang nhận ra da mỏng thực ra cũng rất ngon. Thế là anh mày mò công nghệ chiên tách dầu. Nhưng những người bạn trong kinh doanh của Giang vẫn bảo thói quen của khách hàng là điều rất khó thay đổi. Dẫu biết miếng da gà mỏng sẽ tốt hơn cho sức khỏe, chưa chắc gì họ đã chấp nhận.

Giang đi tìm đến một nhà đầu tư, thuyết phục họ hãy ăn thử miếng gà mà anh đã mày mò nghiên cứu xem sao. Kết quả là… thất bại thảm hại. Vị này chê miếng gà ấy thậm tệ và khuyên Giang hãy bỏ ngay ý định kinh doanh này đi. Ít lâu sau, vị giám đốc vận hành (operation manager) của Giang nộp đơn xin nghỉ. Không nói rõ lý do, nhưng Giang biết vị này nghỉ vì không tin Otoke Chicken có thể thành công.

Trong một cuộc phỏng vấn, Giang từng nói một trong những mấu chốt trong kinh doanh là phải biết bỏ cuộc đúng lúc, để tránh cảnh vỡ nợ và mất hết uy tín. Nhưng với câu chuyện gà rán, anh lại có một niềm tin sắt đá. Giang bắt đầu làm theo cách mà anh từng thành công với Chewy Juniors, cho người ta ăn thử miễn phí, đồng thời ghi lại phản hồi của họ. Và theo thời gian, miếng gà rán của Otoke Chicken thay đổi. Dù không phải là một đầu bếp giỏi, sự kiên trì đã giúp Giang tìm ra công thức để làm một miếng gà rán phù hợp với khẩu vị của Việt Nam.

Tháng 11/2017, cửa hàng Otoke Chicken đầu tiên khai trương tại đường Đồng Đen (quận Tân Bình). Tiếp theo, Giang nhận ra thị trường giao đồ ăn đang phát triển vũ bão. Anh mở những cửa hàng quy mô nhỏ để không phung phí diện tích. Cơ chế gọn nhẹ giúp Otoke Chicken thu hồi vốn rất nhanh. Một điều đáng nể nữa là dù đã mở tới 12 cửa hàng (tính cả cửa hàng vừa khai trương ở Singapore), Giang vẫn chưa thực sự chi tiền cho quảng cáo. Người ta chỉ đơn giản là tới ăn và truyền tai nhau về món gà rán da mỏng đậm vị. 

Chỉ sau một năm rưỡi, đã có thêm 10 cửa hàng khác xuất hiện tại Thành phố Hồ Chí Minh. Và đến đầu tháng 5 này, Otoke Chicken đã xuất hiện đầy bất ngờ ở Singapore.

TỪ VIỆT NAM, RA THẾ GIỚI

Không chỉ là một thị trường sôi động, Singapore còn là nơi Giang đã sống suốt thời trai trẻ khi theo học ngành kỹ sư xây dựng, rồi ra trường làm bất động sản trước khi quyết định… bỏ hết để làm kinh doanh. Việc Giang thuê mặt bằng ở tầng B1 của Lucky Plaza cũng diễn ra rất tình cờ. Anh trai của Giang sống trong tòa nhà vô tình nhìn thấy biển cho thuê, khi một cửa hàng bán đồ ăn trước đó đã hết hợp đồng thuê và không ký tiếp. Giang mới nhờ anh trai mình tiếp cận hai vợ chồng chủ của khu đất ấy đặt vấn đề thuê mặt bằng.

Cặp vợ chồng này hết sức ngạc nhiên: tại sao một doanh nghiệp Việt Nam lại liều mạng đi mở cửa hàng gà rán chung tầng với cả Jollibee và McDonald’s. Và họ đã quyết định làm một việc mà mình chưa từng làm trước đó: sang Việt Nam để coi ông chủ Otoke Chicken là ai? Họ nói với Giang: những lần cho thuê trước họ chả việc gì phải làm thế, họ chỉ lấy tiền, thành công hay thất bại là việc của người thuê. Nhưng lần này họ tò mò thật sự, sẵn tiện cũng đi Việt Nam một chuyến vì cũng chưa đến Việt Nam bao giờ.

Kết quả là khi ăn thử món gà rán da mỏng của Giang, họ nói với anh: “Trước đây chúng tôi rất hoài nghi, nhưng bây giờ thì tôi tin anh sẽ thành công”. Cặp vợ chồng này tận mắt chứng kiến những buổi trưa ở 77b Hàm Nghi, cửa hàng thành địa điểm tập kết của những người làm nghề giao hàng nhanh. Tiếng đặt hàng rổn rảng, người đầu bếp làm không ngơi tay. Dân văn phòng sau bao nhiêu năm chỉ quen ăn cơm trưa nay đã có một lựa chọn mới là set lunch của Otoke Chicken, chỉ với 39.000 đồng/phần. Ngay cả những người giao hàng trong lúc chờ đợi thức ăn cũng có thể ăn trưa ngay trong lúc mua.

Giờ thì Giang đã có thể tự tin kêu gọi những nhà đầu tư đến từ Hàn Quốc, Singapore, Nhật… Những người này khi sang Việt Nam thử món gà đều khen ngợi và cho điểm 8/10.

Và như thế, trong lúc mọi người cố mang gà nước ngoài về Việt Nam, Giang lại đi một hành trình ngược lại là mang gà Việt Nam ra thế giới. Sự kiên định của anh vào lúc tất cả mọi người đều hoài nghi đã giúp Otoke Chicken từ một con gà nhỏ bé giờ đã trở thành một con gà đẻ trứng vàng thật sự. Giang nói: “Ý chí có ý nghĩa quyết định. Nhiều người kinh doanh dễ buông tay chỉ sau một vài khó khăn. Nhưng hãy nhớ ánh sáng chỉ lóe lên ở cuối đường hầm. Đừng nên mới tới… nửa hầm đã quay lưng trở về điểm ban đầu”. 

Cũng theo Giang, xóa bỏ mặc cảm là xóa đi cái rào cản ngăn thương hiệu Việt Nam đi ra thế giới. Bây giờ cả thế giới biết đến Philippines có Jollibee. Nhưng trước khi Jollibee xuất hiện, ông chủ của nó - Tony Tan Caktiong – cũng từng xuất thân nghèo khó. Vốn là dân nhập cư từ Trung Quốc sang Philippines, Tony là con thứ 3 trong gia đình 7 anh em. Sinh kế luôn là vấn đề đau đầu, cho đến khi ông quyết định mở một tiệm bán kem. Lịch sử thường khởi đi bởi những câu chuyện rất giản dị.

Cũng như Giang, chàng thanh niên bỏ tất cả để học kỹ sư, rồi bỏ kỹ sư để lao vào khởi nghiệp. Từ chàng trai xếp hàng dài để mua bánh Chewy ở Singapore cho đến ông chủ quán gà Otoke giữa trung tâm thương mại sầm uất của Singapore, đấy quả thực một hành trình đầy cảm hứng. Nhìn Giang, ta thấy rất rõ một điều: trí tưởng tượng và lòng quyết tâm mới là thứ vốn liếng quý giá nhất của một người ra khởi nghiệp kinh doanh. 

Và dù mang thế giới về Việt Nam hay mang Việt Nam ra thế giới, cần nhất vẫn là xóa bỏ mặc cảm tự ti của một con người nhỏ bé, đến từ quốc gia nhỏ bé. Vì chả phải những gì lớn lao đều khởi đầu từ những điều nhỏ bé đó sao? Và dù bị kẹp giữa hai gã khổng lồ, Otoke Chicken vẫn đang tự tin kể lại câu chuyện của riêng mình…

Vì sao là Otoke?

“Khi xem phim Hàn Quốc, chúng ta rất hay nghe các nhân vật nói chữ “Otoke”. Chữ này dịch ra tiếng Việt là “Làm sao đây”, “làm sao bây giờ”, “làm thế nào nhỉ”, gần giống với chữ “how” trong tiếng Anh. Tôi muốn một thương hiệu khiến mọi người trầm trồ: “Làm sao để làm ra được miếng gà ngon như vậy?”. “Làm thế nào mà giữa một thị trường ngỡ như đã bão hòa mà Otoke Chicken vẫn có thể tồn tại và phát triển?”. 

Chưa kể “ke” trong Otoke phát âm là “kê”, có nghĩa là gà nữa. Tôi không sợ người ta nói tôi lấy một cái tên Hàn Quốc cho một thương hiệu Việt. Tại sao Paris Baguette, Tour les Jours là cái tên rặt Pháp nhưng lại là thương hiệu của Hàn Quốc và vẫn được đón nhận? Vì những sản phẩm tốt nhất sẽ được đón nhận, không quan trọng anh tên gì hay đến từ đâu” – Mai Trường Giang.



(Bài mình viết về Giang, sau khi được biên tập trên VNE. 

https://startup.vnexpress.net/tin-tuc/hanh-trinh-khoi-nghiep/hanh-trinh-chinh-phuc-thi-truong-cua-thuong-hieu-ga-ran-100-viet-nam-3929791.html)