Sức mạnh của sự điềm tĩnh

suc-manh-cua-su-diem-tinh-mk

Ảnh của một độc giả về buổi chia sẻ tại trường ĐH KHXH&NV (27/06/2017)


"Tâm yên tĩnh rồi, lòng mới ổn định. Lòng ổn định rồi suy nghĩ sự việc mới có thể chu toàn. Suy nghĩ sự việc chu toàn rồi, mới có thể xử lý, giải quyết công việc được thỏa đáng" "Kẻ tiểu nhân thì không hề lo sợ, nể nang hay e dè ai hết, nên cách nói năng và hành động của kẻ tiểu nhân không thái quá thì cũng bất cập" ("Đại Học", sách Nho giáo kinh điển)


CHÂN DUNG NGƯỜI GIẬN DỮ (I)

- Giận dữ được nuôi dưỡng và nung nấu bởi một cảm giác bất lực bê tắc trong cuộc sống. - Chất chứa trong lòng những tổn thương và xúc phạm mà anh ta đã trải qua. - Thấy mình là một nạn nhân của một thế giới không công bằng. - Khước từ chấp nhận thực tại và bị ảnh hưởng bởi những đòi hỏi phi thực tế với người khác hoặc xã hội.

Chân dung người giận dữ (ii) - Giận dữ xuất phát từ những lý do liên quan đến đạo đức. Phẫn nộ khi cho rằng những giá trị của mình, niềm tin của mình bị tấn công, căn tính của mình bị đe dọa. Đi kèm với kinh tởm và căm ghét. - Tôi kinh tởm những kẻ vi phạm chuẩn, tôi dễ nổi trận tam bành với những người khác quan điểm, tôi thấy bị tấn công khi người ta đi ngược với giá trị của mình. - Dấu hiệu của sự cứng nhắc tới cực đoan, thiếu khoan dung và khước từ sự khác biệt.

Chân dung người giận dữ (iii) - Thịnh nộ vì cho là bị làm nhục. Tức giận vì sợ bị coi là vô giá trị, xấu xí, không xứng đáng trong con mắt của người khác (sự lăng nhục nằm ở cảm nhận của người nổi giận chứ không nằm ở trong ý định của người kia). - "Tôi hay thịnh nộ khi người khác không tôn trọng tôi", "Tôi sẽ bảo vệ danh tiếng và thể diện của mình tới cùng", "Tôi rất lo mình bị coi là ngớ ngẩn hay ngu ngốc", "Tôi dễ nổi đóa khi bị nói là mình sai", "Tôi không thể quên được sự coi thường của người khác"...


KHI GIẬN DỮ TRỞ THÀNH KINH NIÊN

  • Thường xuyên cáu kỉnh bực bội. Trong vườn cây tâm hồn chỉ giận dữ được tưới tẩm, các cảm xúc khác heo mòn.
  • Người giận dữ bóp méo thực tại vì thế nó là vỏ bọc ngăn chặn sự cảm nhận tổn thương và đau đớn của bản thân.
  • Đánh trả để bảo vệ lòng kiêu hãnh, trút giận để cảm thấy mình quan trọng và có sức mạnh.
  • Sự cay đắng và thù địch là làn sương mù khiến ta không phải nhìn vào nỗi đau của mình.
  • Sự nhẫn tâm với người khác, dù là người gây ra nỗi đau hay một kẻ thứ ba, có tác dụng như thuốc gây mê.
"Giận dữ có thể là một người đưa tin tốt, nhưng là người giải quyết vấn đề tồi" (Faupel, Herick, Sharp) "Giận quá mất khôn" (thành ngữ Việt) "Giận dữ: một cảm giác khó chịu cực đại, bản năng, đối ngược với lí trí" (Oxford Dictionary) Người giận dữ giống như "máy bị treo"

TRÁI NGƯỢC VỚI GIẬN DỮ LÀ GÌ?

Không tức giận ≠ thờ ơ, mặc kệ, vô chính kiến.

Không nổi giận ≠ nhút nhát, yếu đuối, im lặng, sợ hãi

Trái ngược với giận dữ là sự điềm tĩnh. Nó là điểm nằm giữa Lãnh đạm, bạc nhược và Hung hăng, giận ngùn ngụt


ĐIỀM TĨNH LÀ:

Cương quyết, Đanh thép, Sự minh mẫn, Sắc bén, Sức thuyết phục, đồng thời không thô bạo và phá hủy.

Điềm tĩnh là vũ khí sắc bén nhất để không những bảo vệ mình mà còn những người khác liên quan trước chính họ.

Không chỉ thế, điềm tĩnh:

  • Không phải là kìm nén giận dữ (bên ngoài vẫn bình thường, trong khi bên trong sôi sục như nồi áp suất).
  • Không lẩn tránh xung đột, mà bày tỏ nhu cầu của mình, bảo vệ niềm tin của mình. Vẫn tôn trọng cảm xúc, nhân phẩm và lưu ý tới nhu cầu của người kia.
  • Không có mong muốn hạ nhục hay đè đẹp người khác, không cưỡng ép hay đe dọa. Có thiện chí đi tìm giải pháp trong tinh thần hợp tác. Vững vàng ở giữa biển giận dữ của người khác.

“Mù chữ” về cảm xúc sẽ dẫn đến phá hoại cuộc sống của bản thân và của những người liên quan.


LÀM GÌ ĐỂ THOÁT KHỎI NHÀ TÙ GIẬN DỮ

Bước 1:

- Tự thú nhận là bạn đang ở trong tù - Không biện hộ - Không cho rằng: Tính khí tôi là như vậy - Không suy nghĩ: Chúng nó như thế thì không giận sao được - Không ra điều kiện: Tôi sẽ hết giận nếu anh ta thay đổi - Dũng cảm: cởi bỏ lớp áo giáp bảo vệ và nhìn vào nỗi đau bên trong (khao khát được yêu thương, tôn trọng, công nhận).

Bước 2:

- Học cách thể hiện sự bất bình của mình mà không mất kiểm soát - Không bật diêm: Khước từ "lời mời" trở nên giận dữ - "Làm ướt ngồi pháo": Kéo dài thời gian giữa cảm xúc trỗi dậy và hành động, quan sát bản thân, gọi lí trí vào cuộc.

Không bật diêm, khước từ lời mời trở nên giận dữ

QUẢN LÝ GIẬN DỮ

Chia làm 3 cấp độ: Mẫu giáo, Trung học và Tiến sĩ

Mẫu giáo: nhận ra được tác hại của giận dữ và rút kinh nghiệm cho tương lai khi núi lửa đã phun trào và đã nguội.

Trung học: Ý thức được về cơn giận trong khi nó vẫn đang xảy ra -> điều chỉnh được hành vi và lời nói. Có khả năng giảm nhiệt cái núi lửa đang hoạt động.

Tiến sĩ: không bị cảm xúc bắt cóc; Có thể không cưỡng lại được sự trỗi dậy của tức giận, nhưng nhận ra những tín hiệu của nó từ rất sớm, trì hoãn hành động hay lời nói cho tới khi cơn giận đi qua.

TRÌNH ĐỘ QUẢN LÝ GIẬN DỮ

- Người không luyện tập: căm giận sâu sắc như vết khắc trên đá. - Người đã tập luyện: như gậy vạch trên cát. - Bậc thầy: như que vẽ lên nước.

Khắc trên đá, vạch trên cát hay vẽ lên nước là do bạn.

ĐỂ QUẢN LÝ ĐƯỢC GIẬN DỮ, TA CẦN NỀN TẢNG

- Từ bỏ thái độ đổ lỗi (lại có tin xấu gì nữa đây?", "Tôi có thể đổ lỗi cho ai?") - Cảm giác sống dựa trên niềm tin vào người khác, ít hoài nghi hơn, vun đắp cảm giác yêu thương và được thương yêu. - Phương pháp thay thế: + Khen ngợi thay cho chỉ trích, + Nhìn ra những niềm vui bên cạnh những vấn đề cần thay đổi, + Lạc quan thay cho bi quan, + Tha thứ thay cho căm ghét.

GIẬN DỮ CÓ TẠO RA THAY ĐỔI XÃ HỘI?

Thiếu trí tuệ cảm xúc = "Điếc" về cảm xúc.

“Có hai thứ mà người ta không bao giờ nên tức giận với chúng: cái mà người ta có thể thay đổi được và cái mà người ta không thể thay đổi được” - Plato