[Sống mỗi tuần] Những năm mới của về sau…

song-moi-tuan-nhung-nam-moi-cua-ve-sau

Tôi gặp nhiều tình huống mà người đọc trẻ của mình thường lo lắng cuộc sống không diễn tiến theo ý họ muốn, hoặc cảm thấy áp lực phải chiều theo ý người lớn đang chăm sóc họ, đồng thời lại hay lo lắng vì cảm giác bị bỏ lại trong khi chúng bạn đều đang tiến lên phía trước.

Gần ba năm vừa qua, tôi rời khỏi quỹ đạo cuộc sống quen thuộc để cấu trúc lại thời gian theo cách khác. Cuộc sống quen thuộc là mười năm qua tôi rời nhà vào lúc tám giờ rưỡi sáng, làm công việc ở công ty, trở về nhà khoảng bảy giờ tối. Tôi hẹn hò bạn bè. Cuối tuần đi du lịch, đọc sách, cà phê. Phần lớn thời gian làm công việc mình cần hoặc gặp gỡ những người yêu mến hoặc thú vị.

Nếu không làm tất cả những việc trên thì sao? – Tôi đặt ra giả định đó và quyết định thực hiện xem thế nào. Đó là khi thế giới mở ra theo chiều khác, gây ra thách thức với cảm xúc, tri thức và thậm chí khiến cơ thể tôi phản ứng hoàn toàn khác.

Tôi bắt đầu mỗi ngày mới bằng hai giờ chơi lướt sóng, từ sáu giờ sáng. Sau khi ăn sáng, tôi làm việc đến khi mặt trời gắt nắng. Buổi chiều của tôi diễn ra không giống nhau, khi là một giờ chạy bộ, có khi là sáu giờ leo núi, khi là cả buổi chiều đi bộ trên đồi, trong rừng hoặc đi bộ ở khu phố gần đó. Có khi tôi làm việc cả buổi chiều và quay trở lại lướt sóng khi muộn vì thuỷ triều xuống và sóng dốc hơn. Đó là một năm thay đổi toàn bộ tri giác về cuộc sống.

Tôi dùng đến nỗ lực chưa bao giờ làm được. Mỗi sáng mặc vào bộ đồ bơi giữ ấm để bước xuống nước biển lạnh 13 -15 độ C. Bỏ cuộc là điều thường gặp. Có buổi sáng trời gió lạnh và tôi đủ lười để không bước xuống nước. Người “hàng xóm” chơi lướt ván, bà Tracy, 56 tuổi, đi bộ đến chỗ tôi ngồi khi đang vật lộn mặc bộ wetsuit. Bà nói: “Mỗi ngày tôi tự dặn mình hãy xuống nước một lần, hãy đi bơi, hãy cho cơ thể hoạt động. Tôi biết mỗi ngày của tôi giờ là ngày sức khỏe đi lùi nếu tôi không đi tới. Tất cả ở trong đầu mình nghĩ thôi.” – Khi bà tạm biệt để xuống biển, tôi nhìn cơ thể mình: run rẩy, lạnh, lười, và… đúng là tất cả ở trong đầu mình. Tôi ngại. Lười. Mệt. Tôi quay về lều, mặc bộ đồ bơi vào và xuống nước, run rẩy đau đớn vì lạnh chỉ để 15 phút sau cả người đổ mồ hôi vì phải bơi liên tục. Chiến đấu với sự thả lỏng dễ dàng cho bản thân chưa bao giờ vất vả đến thế.

Có hôm, tôi đang học rẽ trên ván trượt ở bờ biển San Diego. Ngã khoảng hai lần. Cổ chân đã chảy máu. Tôi cà nhắc chuẩn bị ra về. Một người đàn ông rất già, chơi cực kỳ “mượt”, lướt skateboard lại gần nói: “Đừng cứng đờ khi rẽ, hãy nhìn, xoay vai rồi xoay hông, hãy lắc hông, nó sẽ rẽ.” – Ông bảo tôi bắt đầu đi lại, và ông đỡ tôi, xoay vai tôi, xoay hông. Và ván rẽ. Với đầu gối xước, cổ chân chảy máu, tôi dặn mình có một ông già 70 tuổi đang chơi ván trượt ở bãi đậu xe ngoài bãi biển – mượt hơn tôi cả trăm lần – đã nhiệt tình chỉ dạy tôi. Vậy tại sao tôi không thể tiếp tục?

Mười năm trước của mình tôi sống trong chiếc hộp của trật tự quen thuộc và dễ dàng. Tốt nghiệp. Đi làm. Nên đạt được thành tựu gì đó. Nên được có chút vị trí. Nên được có danh phẩm. Nên ứng xử phù hợp để người ta nhìn vào. Nên thăng tiến ra sau sau 1 năm, 3 năm, 5 năm trong nghề. Cuộc “đua chuột” ấy có thể không bao giờ kết thúc nếu tôi tiếp tục tự vận hành mình theo cách tương tự trong 10 năm kế tiếp.

Bẻ gãy những định nghĩa quen thuộc, tôi tìm thấy những khám phá mới trong đời sống mà mình không hề để ý chúng tồn tại trước đó: Sự tuyệt diệu của thời gian, thiên nhiên, giá trị của việc giữ tinh thần lành mạnh, yên tâm, giá trị hình thành trong từng việc mình làm, học cách tôn trọng điều cơ thể cần và ngừng kỳ vọng vào người xung quanh. Bằng cách nào đó, tôi làm hoà với chính mình và cuộc sống, để thấy thời gian có ý nghĩa hơn với từng điều mình thực hiện mỗi ngày, thay vì chờ đợi được công nhận hay tôn trọng từ các chuẩn mực khác. Mỗi buổi sáng đủ sức mạnh để bước xuống nước, bơi ra khơi 2 giờ, không kỳ vọng mình bắt được con sóng nào, và trở về ăn sáng – khoẻ mạnh. Mục tiêu tầm thường đến kỳ lạ – và khó khăn hơn tất cả.

Gần đây tôi nghĩ rất nhiều về những lo sợ bất an mà bạn đọc chia sẻ. Sự lo lắng xuất hiện khi ta gắn cuộc sống với những mối quan hệ phức tạp trong đời mình, liên tục làm nó hỗn loạn, tự diễn đạt nó theo tưởng tượng và đẩy bản thân vào sự tự mâu thuẫn. Áp lực xuất hiện khi có kỳ vọng: Kỳ vọng thành công, kỳ vọng đạt được điều đã cần và muốn nhiều năm, kỳ vọng trở thành ai đó trong con mắt của người thân yêu quan trọng, kỳ vọng được tôn trọng và có địa vị.

Kỳ vọng hoá thành hoang mang khi ta không biết phản ứng thế nào nếu mọi thứ không diễn ra suôn sẻ trên đường ray của kỳ vọng đó, khi ta mất đi những thúc đẩy từ phía người xung quanh, mất chuẩn giá trị, hay mất viễn cảnh mà người khác vẽ ra cho mình.

Đầu mỗi năm thường là thời điểm khiến tôi nhìn và định nghĩa lại thời gian “vô dụng” của mình. Năm nay, tôi có cả năm dài “vô dụng” – chỉ dùng nó để học ăn và học sống. Tôi bước vào bếp mỗi ngày, nấu thứ mình ăn, suy nghĩ về điều nó gây ra cho sức khỏe của mình. Tôi đi những chuyến đi bộ dài, chọn con đường vất vả, xuống nước biển lạnh, và đơn giản hơn là chiến đấu với cơn nhàm chán sinh ra trong tâm trí vì thói thường lặp lại.

Nếu bạn không biết làm gì trong năm mới, hãy làm bất cứ gì trong tầm tay. Hãy học. Hãy đọc. Hãy chạy ra ngoài chơi thể thao. Hãy thử làm một việc sinh ra tiền và giá trị. Hãy trò chuyện. Và sau đó, khi hết ngày, hãy nhắm mắt tưởng tượng xem điều gì khiến mình vui vẻ và muốn thực hiện lại nhất sau những điều đó. Ngày hôm sau hãy thử làm lại việc đó thêm lần nữa, cho đến khi lớp vỏ mù mờ bị bóc đi, để lại trong ta mong muốn rõ nét và niềm vui thật sự muốn hành động vì điều gì.

Đừng ngồi im. Đừng ngủ quá nhiều. Đừng sợ đến mức không hành động. Đừng dự đoán kỳ vọng của người khác. Đừng mơ tưởng những mục tiêu “bucket list” được viết trên những blog phong cách sống và không hành động gì cả.

Cách nhanh nhất để hoảng loạn với năm dài trước mặt là chất đầy chúng với kỳ vọng quá mức trong khi không hề lắng nghe cảm xúc và khả năng của bản thân. Bạn hoàn toàn có thể thực hiện một năm mới của riêng mình và khiến chúng đầy lên như một chiếc chai lấp lánh màu sắc. Hãy cam kết vài điều nhỏ nhắn với bản thân và thực hiện chúng. Hãy dám thực hiện vài điều trong tầm tay mà mình ao ước nhưng cứ trì hoãn nhiều năm. Hãy tạo ra vài thói quen nhỏ có ích bổ trợ cho những điều trên để ta không giữa đường bỏ ngang.

Hãy hít thở thật sâu và chậm, nhìn sâu vào chính mình, rời khỏi cuộc “đua chuột” đầy vội vàng, để thấy mình có thể có một năm mới với đầy sự trọn vẹn cho bản thân.

Khải Đơn

** Chuyên mục “Sống Mỗi Tuần” do tôi viết về những trải nghiệm của bản thân – trong tương quan muốn chính mình có cuộc sống tốt hơn. Nếu bạn muốn chia sẻ câu chuyện riêng, xin bình luận hoặc gửi tin nhắn riêng.