[Review] JOKER - Tuyệt phẩm của sự điên loạn, vừa đáng thương lại vừa đáng sợ

review-joker-tuyet-pham-cua-su-dien-loan-vua-dang-thuong-lai-vua-dang-so

Joker (2019) - Nguồn: Waner Bros. Picture

Trong khoảng thời gian vừa qua, Joker (2019) là bộ phim mà mình theo dõi sát sao nhất, cũng như chờ đón nhất. 

Kể từ khi Joker được đề cử Golden Lion, với mình, đó đã là một thành công, cho tới khi bộ phim chiến thắng Golden Lion, mình như không tin được rằng bộ phim thành công đến vậy. Tuy nhiên, làn sóng critics và dân tình phân chia và tranh cãi gay gắt liên quan đến vấn đề bạo lực và tính cổ súy bạo lực. Điều đó khiến mình nôn nóng đi xem Joker biết nhường nào, và hôm nay, khi đã xem suất chiếu sớm, mình đã có thể tự tin nói rằng: Joker không hề cổ súy tội phạm. Joker là một tuyệt tác, từ kịch bản, nhân vật, diễn xuất đến hình ảnh, âm thanh. 

Bộ phim cho chúng ta thấy một sự hình thành một ác nhân Joker nổi tiếng, khác với mọi phiên bản trước, vừa đáng thương, vừa cực kỳ ĐÁNG SỢ.

Đúng như cái tên Joker, xuyên suốt bộ phim đa phần xoay quanh nhân vật trung tâm là Arthur Fleck (người mà sau này trở thành Joker), với biệt danh là “Happy” (do người mẹ đặt), hay gọi tắt là Art (chơi chữ: nghĩa là “nghệ thuật”). Điểm nhấn về mặt hình ảnh đó là rất nhiều trường đoạn góc máy chỉ có một mình Arthur, hoặc là đi theo nhân vật, hoặc là tập trung vào biểu cảm. 

Arthur là một con người muốn trở thành hài kịch gia độc thoại, nhưng đồng thời cũng bị những vấn đề cá nhân bó buộc. Đó là việc chăm sóc người mẹ già yếu, đó là phải xoay sở để kiếm sống mỗi ngày, đó là bị người ta xem thường, bắt nạt và phản bội. Trong bối cảnh đó, đau đớn hơn rằng Arthur không phải một con người bình thường, mà là một con người ủ cả ổ bệnh tâm thần và rối loạn tâm lý. Có thể thấy, đó là một con người đáng thương, lại bị dồn vào chân tường xã hội.

Bằng cách xây dựng kịch bản tài tình, Todd Phillips và Scott Silver đã “show” ra màn ảnh cả một cuộc chiến nội tâm của nhân vật, để dần dần đánh gục Arthur, biến một con người đáng thương trở thành một gã sát nhân đáng sợ. 

Nếu chỉ xem phim vì cảnh hành động, hay bạo lực, có thể sẽ thấy bộ phim diễn ra chầm chậm; nhưng nếu như xem phim mà để ý đến tâm lý và phát triển tâm lý nhân vật, bạn sẽ không thể rời mắt khỏi màn ảnh bởi sự kịch tính leo thang của bộ phim. 

Dù là một người mới biết đến Joker hay một fan cứng của DC Comics, sẽ vẫn có nhiều tình tiết mới mẻ khiến bạn phải sửng sốt. Có thể nói bộ đôi Todd Phillips và Scott Silver đã viết ra một kịch bản chuẩn mực tuyệt vời, nâng tầm dòng phim chuyển thể từ truyện tranh siêu anh hùng lên một tầng mới về tâm lý nhân vật.

Kết quả hình ảnh cho joker 2019

Có nhiều nhận xét so sánh Joker (2019) với bộ phim Taxi Driver (hay chính là nhân vật Travis Bickle) nhưng mình thấy không quá tương đồng. Với Travis Bickle, người xem có thể đồng cảm và hiểu cho hành động của nhân vật này, nhưng với Arthur, ta chỉ có thể thương cảm, chứ không thể đồng cảm, bởi những hành động bạo lực đó là hoàn toàn sai trái.

Kết quả hình ảnh cho joker 2019 taxi driver

Nói về thương cảm, sự thực rằng mình đã rơi nước mắt trong rạp vì thương cảm cho Arthur, đã cắn răng vì số phận quá nghiệt ngã của Arthur nhưng cũng nắm chặt tay phẫn nộ đồng thời tim đập thình thịch vì sợ hãi trước kẻ ác nhân Joker. Sự biến chuyển tài tình mà không hề đột ngột ấy là sự kiết hợp hài hòa giữa kịch bản và diễn xuất của Joaquin Phoenix, mà với một người từng xem nhiều phim của Joaquin Phoenix như mình, mình không còn nhận ra diễn viên mình từng theo dõi nữa. Có thể nói đã không còn Joaquin Phoenix, tất cả, chỉ là Arthur Fleck mà thôi.

Kết quả hình ảnh cho joker 2019

Có một sự thật thú vị rằng Joker phiên bản 2008 do Heath Ledger thủ vai là một siêu tội phạm có tổ chức (thông minh, lý trí, gây án có mục tiêu, kế hoạch) còn Joker phiên bản 2019 này thì ngược lại, là một ác nhân vô tổ chức (gây án không có kế hoạch, dễ bị phát giác). Nói vậy không phải chê Joker phiên bản 2019 này không hay, mà điều đó cho thấy sự đáng thương và đáng sợ của nhân vật này, bởi một kẻ tội phạm vô tổ chức là một kẻ liều lĩnh, tàn bạo nhưng cũng là kẻ bị dồn ép vào bước đường cùng.

Kết quả hình ảnh cho joker joaquin phoenix heath ledger

Cùng lúc ấy, Gotham đang có những biến động chính trị, khi phong trào “ăn thịt kẻ giàu” (với ngụ ý ẩn dụ là hình ảnh đám siêu chuột đang xâm lấn thành phố) nổ ra. Điều đáng sợ nhất ở Gotham đã xảy ra, với sự bạo loạn đến tột cùng.

Kết quả hình ảnh cho joker 2019 clowns crowd

Sự suy đồi của Gotham do chênh lệch giàu nghèo và đám biểu tình "ăn thịt người giàu" thậm chí còn suy đồi hơn cả Gotham trong The Dark Knight trilogy của Christopher Nolan lẫn Gotham TV series được chiếu trên đài Fox.

Kết quả hình ảnh cho joker 2019 clowns crowd

Bộ phim đưa ra mối quan hệ giữa Arhur và Thomas Wayne cùng Bruce Wayne như một phần chính yếu của cốt truyện, thay vì lồng ghép vào cho có, như lo ngại của nhiều người. Sự tương tác của Arthur với Bruce tuy ít nhưng ấn tượng, với nhiều ẩn ý.

Hình ảnh có liên quan

Một điểm đáng khen ngợi nữa của bộ phim, bên cạnh kịch bản (cốt truyện + nhân vật) và diễn xuất, đó là phải kể đến phần âm thanh và hình ảnh. Cả hai đều rất ấn tượng, từ hòa âm phối khí, nhạc nền đến quay phim, bối cảnh, màu phim, cắt dựng phim. Nói riêng về phần âm nhạc, nhạc phim vô cùng ấn tượng khi đoạn nào buồn ra buồn, đoạn nào kịch tính căng thẳng ra kịch tính căng thẳng, thậm chí đang từ nhạc buồn chuyển sang nhạc kịch tính, đáng sợ, y như sự chuyển dịch tâm lý nhân vật của Arthur.

Tính bạo lực của phim không quá cao như chúng ta dự đoán, nhưng tâm lý nhân vật lại cực nặng nề và ám ảnh. Điều đó biến Joker trở thành một bộ phim nặng đô về tâm lý. Có thể dễ hiểu vì sao các rạp chiếu phim ở Mỹ đang thắt chặt an ninh, một số rạp thậm chí còn cấm chiếu.

Kết quả hình ảnh cho joker 2019

Một cách tổng quan, mình tin rằng bộ phim Joker (2019) mang nặng tính tâm lý, đưa ra một kẻ ái kỷ, tâm thần đáng thương và cho thấy sự đáng sợ khi một kẻ như vậy bị xã hội lìa bỏ. Nếu nhìn từ góc nhìn thiển cận sẽ thấy bộ phim cổ súy tội phạm, nhưng nếu nhìn tổng quát sẽ thấy điều ngược lại: Bộ phim đang chỉ ra rằng chúng ta cần phải dè chừng, để không biến một con người nào đó trở thành một kẻ giết người, mà sau đó, chính chúng ta có thể trở thành nạn nhân của gã.

Kết quả hình ảnh cho joker 2019

Với mình, Joker là bộ phim hay nhất năm, tính đến thời điểm hiện tại. Đây xứng đáng là bộ phim chuyển thể từ truyện tranh siêu anh hùng đen tối nhất (vượt qua The Dark Knight, Logan và Watchmen), có tâm lý nhân vật phức tạp nhất, kịch tính nhất, và có thể cũng sẽ là một trong những bộ phim chuyển thể từ truyện tranh hay nhất. 

Mình tin rằng Joker sẽ là ứng viên nặng ký trong Oscar sắp tới, nhưng cũng sẽ gặp khó khăn bởi phân hóa giới phê bình (điểm meta critics vừa giảm từ 70 xuống còn 62). Joker (2019) xứng đáng là một tuyệt tác, show ra một nhân vật ác nhân đáng thương, nhưng đồng thời cũng CỰC KỲ ĐÁNG SỢ.

Đánh giá: 9.5/10

Xem full review có spoil "nhẹ" nội dung tại anhdinh.wordpress.com