Phim Us - “cố tỏ ra nguy hiểm”

phim-us-mot-kieu-co-to-ra-nguy-hiem

Bức hình minh họa này mình lấy từ tờ The Ringer, cũng lấy luôn cả lời mào đầu của họ: Trong truyện Misery của Stephen King, ông giải thích sự khác biệt giữa Getting an Idea và Trying to Have an Idea. Một cái gần như không cần phải cố gắng nó cũng tự nảy ra trong đầu, còn một cái thì phải lùng sục, trăn trở, rặn nó ra. Tất nhiên, cái nào tốt hơn thì đọc thôi cũng đủ hiểu.

Khi Get Out ra mắt, nó lập tức khẳng định ngay tên tuổi Jordan Peele ở lĩnh vực đạo diễn. Đây là điều mà ngay cả "thánh kinh dị" James Wan chưa thể đạt tới từ những phim đầu tiên. Jordan hoàn toàn bước ra khỏi hàng ngũ những nhà làm phim kinh dị theo phong cách rập khuôn, tạo ra hẳn một phong cách vừa thu hút người xem, vừa vỗ về chiều chuộng các nhà phê bình. Vì vậy, Get Out gần như làm hài lòng hầu hết đám đông, trở thành tấm huân chương đáng tự hào cho Peele.

Còn Us? Nó càng chứng tỏ cái đầu thông minh tinh quái của vị đạo diễn này, càng chứng minh anh ta nắm rõ khẩu vị của khán giả thế nào. Nhưng Us, là 1 điển hình của sự "cố tỏ ra nguy hiểm" và nỗ lực ôm đồm quá nhiều ý nghĩa, với hy vọng tạo ra 1 tác phẩm so deep khiến người ta có thể viết hẳn 1 luận văn 800 trang về nó.

Tuy nhiên, phim ảnh cũng như âm nhạc. Trước hết giai điệu phải lọt tai rồi mới tính đến lyric thâm thuý cỡ nào, đúng không? Us có mở đầu và đoạn giữa rất tốt. Cắt ra từng đoạn cũng rất tốt. Nhưng ráp lại với nhau lại khiến khán giả chưng hửng. 

1 bộ phim thông minh tốt nhất nên tạo ra 1 tầng ý nghĩa đơn giản để khán giả đại chúng đa phần có thể hiểu nó, yên tâm rằng IQ của họ không đến nỗi tệ và không thốt lên "chả hiểu cái quái gì", và sau đó cài cắm 1 tỷ ẩn dụ tuỳ thích. 

Điều đáng tiếc là Us chưa trau chuốt được cái tầng nghĩa nông nhất thì đã vội đắp thêm chục tầng nghĩa bên dưới, khiến khán giả "bực bội" vì cứ như bị lừa với cái kết nửa nạc nửa mỡ.


(Có lẽ cũng một phần vì phim bị cắt mấy cảnh máu me ở VN đi nữa chăng?)

Bởi vậy, Us là 1 trải nghiệm thú vị nhưng lại không toàn vẹn. Như bạn đang ăn 1 món rất ngon nhưng đến miếng cuối lại phát hiện bị thiu vậy. Kịch bản rất deep ở chỗ này nhưng lại hổng đến khó tin ở chỗ khác, khiến mình chỉ muốn mail ngay cho đạo diễn bắt giải thích tường tận xem sao. 

Ví dụ [SPOIL] nếu tụi clone kia bị bỏ rơi thì lấy đâu ra quần áo tung xoè mà mặc zậy trời? Hay như tại sao con nhỏ clone mò lên được bên trên mà con nhỏ bản real lại không? Thà rằng đạo diễn cứ nói quách là do bọn ngoài hành tinh sắp xếp còn dễ hơn là bảo thí nghiệm của con người.

Nói cho cùng, Us là 1 phim thú vị, 1 trải nghiệm điện ảnh đáng giá. Nhưng Peele, trong quá trình trying to have an idea, đã bị vác lên người 1 gánh nặng khiến phim của anh phim sau cứ phải quy mô đình đám độc đáo khác lạ và sâu sắc hơn phim trước. 

Điều đó không sai, nhưng Peele cần nhớ rằng, trước khi trở thành công cụ tuyên truyền hay phô bày tư tưởng thì phim ảnh vẫn phải là 1 món ăn tinh thần trước đã.

- Duong Le