Nhắm mắt thấy mùa hè: Phim tình cảm hay nhất thập niên

nhan-mat-thay-mua-he-phim-tinh-cam-hay-nhat-thap-nien

Nhà sản xuất, đạo diễn và 2 diễn viên chính trong phim


Một kịch bản chặt chẽ và tinh tế, diễn xuất xuất sắc của dàn diễn viên cùng sự chỉn chu ở mọi khâu bối cảnh, quay phim, âm nhạc đã làm nên tác phẩm phim hay nhất từ đầu năm của điện ảnh Việt.

Nhắm mắt thấy mùa hè là bộ phim độc lập của một ekip trẻ U30. Phim gây chú ý ngay từ khi tung trailer và poster đẹp như tranh.

Đây là một trong những phim Việt hiếm hoi có bối cảnh chủ yếu tại nước ngoài (đến 90% cảnh quay được thực hiện tại Nhật Bản). Phim ra mắt trước ở Nhật hồi đầu tháng 4 và nhận được phản hồi tích cực từ truyền thông địa phương. Đồng thời trở thành một trong những bộ phim được chờ đợi nhất hè này của điện ảnh Việt. Và nó đã hoàn toàn không làm thất vọng khi công chiếu.

Trước hết phải nói về kịch bản. Phim xây dựng một câu chuyện tình đẹp tại thị trấn Higashikawa, thuộc hòn đảo Hokkaido phía Bắc nước Nhật. Đây không chỉ là một lựa chọn đơn thuần vì cảnh đẹp của nơi được mệnh danh là “thị trấn ảnh” này.

Biên kịch tỏ ra rất am hiểu vùng đất này khi lựa chọn nó làm bối cảnh cho câu chuyện. Một thị trấn xinh xắn, yên bình với phương tiện chủ yếu là xe đạp được sử dụng phù hợp trong sự phát triển mối quan hệ của 2 nhân vật chính, từ lúc Nhật Hạ (Phương Anh Đào) lếch thếch dắt 2 chiếc xe đi theo Akira (Takafumi Akutsu) đến lúc cả 2 song song đạp xe khám phá các địa điểm, con người hay những chuyến rong ruổi ra ngoại ô cùng nhóm bạn mới quen trong ánh nắng sớm mai.

Những ngôi nhà êm đềm nép dưới rừng cây xanh mát, đền thờ nơi bố Nhật Hạ đến cầu nguyện cho con gái, cánh đồng hoa hướng dương Hokuryu rực vàng, lễ hội pháo hoa mùa hè hay ngọn núi lửa Asahidake xám buồn... đã đi vào phim rất nhẹ nhàng trong những diễn biến phù hợp. Đây là sự trên tầm so với các phim cũng quay ở nước ngoài như Quyên, Dạ cổ hoài lang hay Giấc mơ Mỹ.

Xây dựng một chuyện tình giữa 2 người khác biệt ngôn ngữ là điều không hề dễ dàng, nhưng biên kịch đã thuyết phục được khán giả với những giao tiếp kiệm lời nhưng vẫn trọn vẹn. Việc sáng tạo nhân vật Duy Anh Shinichi (Ben Phạm) là du học sinh Việt trên đất Nhật là một kết nối thông minh, đặc biệt là phân cảnh cậu ngồi dịch cho Akira và viết vào mặt sau những tấm ảnh, để anh giải thích cho Nhật Hạ về cha cô.

Việc chọn lựa nhiếp ảnh là một đặc thù của các nhân vật trong chuyện phim cũng là một ý tưởng hay của kịch bản. Những tấm ảnh của người cha (NSƯT Công Ninh) gửi về cho Hạ vừa là sợi dây tình cảm của cô với người cha xa cách, vừa là cách dẫn dắt khéo léo cô (và người xem) vào cuộc sống, cảnh quan (ngôi đền, ngọn núi) và con người (bác nghệ nhân gốm Adachi) nơi đây.

Nhân vật chính Akira cũng được xây dựng tinh tế với việc chỉ thích chụp ảnh đen trắng, không người với máy cơ. Nhưng chàng trai bên ngoài lạnh lùng mà bên trong ấm áp, mà cũng giàu tâm trạng này (liên tưởng đến một lời ghi đằng sau bức ảnh chụp núi lửa Asahidake: Bên ngoài tuyết phủ mà trong lòng dung nham vẫn chảy) này đã vô tình để Nhật Hạ lọt vào ống kính của mình trong khuôn hình bừng sáng dưới màu vàng của cánh đồng hướng dương, như cái cách cô gái năng động, tràn đầy năng lượng này tình cờ bước vào cuộc đời anh.

Các nhân vật khác trong phim cũng được khắc hoạ rất chân thật và tinh tế, đặc biệt là họ có sự kết nối với câu chuyện rất chặt chẽ, ai cũng được khai thác hết vai trò của mình.

Bà chủ Tomoe của hiệu ảnh Nếu một ngày đầy từ tốn, dịu dàng là một mắt xích trong việc Nhật Hạ khám phá ra bí mật về cha mình. Bác nghệ nhân gốm Adachi sống một mình cùng chú chó nhỏ Hana cũng gián tiếp cho biết thêm về quá khứ của Akira. Cậu du học sinh Duy Anh Shinichi ngộ nghĩnh, đáng yêu là cầu nối cho Nhật Hạ trong mối quan hệ với Akira và đám bạn trẻ tại đây. Anh chủ homestay Kata tếu táo và dễ thương điểm xuyết thêm sự hài hước, thú vị trong những phân cảnh xuất hiện cùng bộ đôi nhân vật chính.

Đặc biệt, Michiko - cô gái người tình cũ của Akira cũng được biên kịch cho xuất hiện rất khéo léo, tinh tế, hợp lý trong phân đoạn trò chuyện ngắn với anh tại bệnh viện nơi cô đến thăm người bác Adachi bị bệnh....

Một điểm cộng nữa cho kịch bản là sự lồng ghép rất khéo những chi tiết đặc trưng văn hoá của 2 nước Việt - Nhật.

Từ ngôi đền Nhật Bản đến ngôi chùa Việt Nam, từ món mì ramen đặc trưng Nhật Bản khi Akira và Nhật Hạ dùng bữa trong một quán ăn đến món hột vịt kho của Việt Nam trong bữa cơm gia đình với bà chủ hiệu ảnh Tomoe, từ chiếc yakuta của bác Tomoe mà Nhật Hạ có dịp thử mặc đến chiếc áo dài mà cô diện trong lễ đính hôn hay giờ lên lớp. Tất cả đi vào phim rất nhẹ nhàng, hợp lý không một chút trưng trổ, phô diễn.

Với kịch bản chặt chẽ, với các nhân vật đầy đặn, chân thực, với sự làm chủ các tình huống câu chuyện, và những cài cắm ẩn giấu kín đáo không lộ liễu (đặc biệt là ở cái chết của Akira), đây là một trong những kịch bản thực sự xuất sắc của điện ảnh Việt. Và mừng hơn nữa là nó được viết bởi những người trẻ. 

Các tác giả kịch bản 9X cho thấy mình là những người rất am hiểu đời sống, văn hoá và con người, có tư duy cấu trúc khúc triết, sáng sủa và đặc biệt là có thẩm mỹ tinh tế.

Trên cái nền kịch bản rất tốt ấy, thật may đạo diễn, diễn viên và các thành phần khác trong đoàn phim đã chuyển tải trọn vẹn nó đến khán giả.

Phương Anh Đào là một lựa chọn không thể tốt hơn cho vai Nhật Hạ. Cô có sự xinh đẹp và duyên dáng để sáng bừng trong các khuôn hình. Diễn xuất chân thật và nhiều khi đạt đến độ tinh tế của cô, đặc biệt là trong những cảnh khóc (vốn rất khó thể hiện cho thuyết phục) đã làm cho khán giả đồng cảm.

Takafumi Akutsu cũng hoá thân rất trọn vẹn trong vai Akira. Nhân vật có sự lạnh lùng nhưng điềm tĩnh và giàu nội tâm này đã được thể hiện rất vừa vặn, mà nếu chỉ cần quá một chút là mất hay.

Noriko Takimoto trong vai bà chủ hiệu ảnh Tomoe, Norihiro Takimoto trong vai bác nghệ nhân gốm Adachi, nhà sản xuất Akira Hatsusegawa trong vai anh chủ homestay Taka và Ben Phạm trong vai cậu du học sinh Duy Anh Shinichi cũng đều diễn xuất rất ra vai. Ngạc nhiên khi tất cả họ không phải là diễn viên chuyên nghiệp mà đều lần đầu đóng phim. Đây có thể nói là thành công lớn trong công tác chỉ đạo diễn xuất của nữ đạo diễn trẻ Cao Thuý Nhi.

Bối cảnh và quay phim thì không cần nói nhiều, đã nhận được cơn mưa lời khen từ báo chí và khán giả. Thiết kế mỹ thuật trong những cảnh nội cũng tinh tế, toát lên không gian và không khí phù hợp chuyện phim. Âm nhạc cũng góp phần đáng kể trong thành công chung.

Phim có lối làm kiệm lời, khắc họa tính cách và chiều sâu tâm lý nhân vật một cách tinh tế, sâu sắc mà không cần diễn giải nhiều.

Một Akira kín đáo, cô đơn, điềm tĩnh trong bất hạnh của mình mà không chia sẻ với ai, được giấu trong những câu viết “nếu một ngày tôi không nhìn/nghe được nữa” sau những bức ảnh, lại được phản chiếu bằng những nhận xét vô tư của cậu du học sinh Duy Anh - Shinichi với Nhật Hạ “ông cứ viết gì linh tinh không à”.

Một Nhật Hạ có phần đơn giản, dễ hiểu, không giấu diếm trong việc bộc lộ cảm xúc vui buồn cá nhân. Cảnh quay ngắn gọn lướt qua khi Nhật Hạ chăm chỉ học tiếng Nhật sau khi trở về từ chuyến đi (dù thực tế chỉ thấy cô nhắn tin cho cậu du học sinh Duy Anh Shinichi) là hé lộ tinh tế về tính cách và tâm trạng của cô.

Phân đoạn đỉnh cao trong việc xây dựng tình huống và tâm lý nhân vật là cảnh Michiko - người yêu cũ của Akira vào bệnh viện thăm ông bác của cô là Adachi đang nằm bệnh ở đó. Akira và Michiko nói chuyện (không thoại) ở hậu cảnh trong khi phía trước Nhật Hạ đang ngồi rồi đứng lên ra về.

Akira thể hiện một thái độ bình thường trước cô gái mà cho đến những ngày đó vẫn xuất hiện trong những giấc mơ của anh, những giấc mơ cô chạy giữa cánh đồng hoa hướng dương, trước khi hình ảnh Nhật Hạ với sóng tóc xoã mềm tung bay theo những bước chạy vừa quay lại vừa cười tươi rói xen vào.

Michiko từng thổn thức, nức nở chạy đi trong những cảnh quay rung lắc nhập nhoà theo bước chân sau khi nghe Akira nói “anh xin lỗi” ngày nào (giờ đã lấy chồng) lúc này giữ một vẻ mặt khó đoán cảm xúc (tốt nhất bạn tự ra xem và cảm nhận) nhìn theo ra cửa khi Akira theo Nhật Hạ rời bệnh viện ra về.


Là một phim tình cảm, nhưng có thể nói Nhắm mắt thấy mùa hè trên tầm hoàn toàn những bộ phim cùng thể loại của Việt Nam trong những năm gần đây, như Thần tượng, 12 chòm sao: Vẽ đường cho yêu chạy, Cho em gần anh thêm chút nữa, Em chưa 18, Cô gái đến từ hôm qua, hay bộ phim gần nhất là 100 ngày bên em.

Các phim trên vẫn dừng lại ở dạng phim ngôn tình hoặc giải trí (dù cũng được làm khá tốt trong thể loại của nó) trong khi Nhắm mắt thấy mùa hè khước từ việc chiều lòng khán giả với dạng chuyện tình đèm đẹp kiểu mật ngọt.

Các nhân vật có tính cách và nội tâm phong phú, mạch phim chậm rãi, nhẹ nhàng, chuyện tình được xây dựng tinh tế, sâu lắng, ngôn ngữ điện ảnh giàu sức biểu đạt... tất cả đã làm bộ phim trở thành phim tình cảm Việt Nam hay nhất thập niên này.

Nhắm mắt thấy mùa hè là minh chứng sinh động cho lời phát biểu của Nhất Phương - một trong những nhà sản xuất của bộ phim. 

“Tôi đã có thời gian làm sản xuất cho những bộ phim nước ngoài quay tại Việt Nam, và thấy rằng chúng ta chẳng thua kém họ điều gì. Thậm chí có nhiều thứ, chúng ta hơn họ. Cái thiếu duy nhất cho những người trẻ như chúng tôi là thiếu cơ hội được làm phim”. (Trích bài viết “Nhắm mắt thấy mùa hè: Chuyến tàu phiêu lưu của tuổi trẻ đã về đích” trên báo Tuổi trẻ).