Một phút cho quảng cáo: Hồi ký Batigol



Mấy tháng qua dành thời gian viết hồi ký. Đã viết được 19 chương. Hôm nay PR tý.


HỒI KÝ - SÁCH TIỂU SỬ Ở NƯỚC NGOÀI


Hồi ký/Tự truyện - Sách tiểu sử là một dòng sách rất hot ở Âu Mỹ. Ở giải National Book Critics Circle Awards - một trong hai giải thưởng sách thường niên lớn nhất nước Mỹ (cùng với National Book Awards), có hẳn 2 hạng mục dành riêng cho dòng sách này: 


1 cho Sách tiểu sử (sách các nhà viết tiểu sử nghiên cứu và viết về cuộc đời những nhân vật nổi tiếng)


1 cho sách Hồi ký - Tự truyện (các nhà văn/những người viết, hay những người nổi tiếng tự viết/tự kể về chính cuộc đời mình)


Dòng sách tiểu sử thường viết về các nhân vật lịch sử, các nhà khoa học, doanh nhân, nhà văn hoá, nghệ sỹ... lớn. Những sách như về nhà thám hiểm Christopher Columbus, nhà khoa học - danh họa Leonardo de Vinci, hay nhà sáng tạo - doanh nhân Steve Jobs... đã dịch ra tiếng Việt là ví dụ.


Dòng sách Hồi ký - Tự truyện cũng luôn nhận được sự quan tâm rất lớn của giới phê bình và độc giả. Trong danh mục đề cử các giải văn chương hạng mục Nonfiction có nhiều sách autobiography của các nhà văn. Song song đó, những sách hồi ký của những người nổi tiếng kiểu chính trị gia, nghệ sỹ cũng thường xuất hiện trong các Danh sách best seller. Những sách như hồi ký “Living story” của cựu đệ nhất phu nhân Hilary Clinton, hồi ký “Chronicles: Volume One” của nhạc sỹ - ca sỹ Bob Dylan, hồi ký “Born to run” của nhạc sỹ - ca sỹ Bruce Springsteen... là ví dụ.


HỒI KÝ - SÁCH TIỂU SỬ Ở VIỆT NAM


Ở Việt Nam dòng sách Tiểu sử chưa phát triển nhiều, có lẽ vì thiếu những người viết tầm cỡ. Mình mới biết series sách hồi ức của đại tướng Võ Nguyên Giáp do nhà văn Hữu Mai viết, sách về tả tướng quân Lê Văn Duyệt do Hoàng Lại Giang viết, sách “Nam Phương - Hoàng hậu cuối cùng” do Lý Nhân Phan Thứ Lang viết, bộ 5 cuốn sách về bác sỹ Nguyễn Khắc Viện trong đó có cả tự truyện cả những tài liệu về ông do Nguyễn Thị Nhất và Nguyễn Khắc Phê sưu tầm...


Trong khi đó, mảng sách Hồi ký - Tự truyện khá sôi động, đặc biệt là những năm gần đây. 


Ngày trước, mảng sách này chủ yếu là địa hạt của các nhà văn - nhà báo. Như Nguyên Hồng với tập hồi ký “Những ngày thơ ấu”, như Tô Hoài với “Cát bụi chân ai”, Vũ Thư Hiên với “Đêm giữa ban ngày” và “Miền thơ ấu”, Hồ Hữu Trường với “41 năm làm báo” hay Vũ Bằng với “40 năm nói láo”...


Độ hơn 10 năm trở lại đây, các sao showbiz rộ lên mốt viết tự truyện. 


Mở đầu và cũng gây xôn xao dư luận với nhiều tranh cãi là “Lê Vân: Yêu và sống” của diễn viên Lê Vân năm 2006, rồi những năm qua là một loạt tự truyện của sao như “Bên kia Bức tường” của Rocker Trần Lập, “Tâm thành và lộc đời” của diễn viên Thành Lộc, “Thương Tín - Một đời giông bão” của diễn viên Thương Tín, “Hồi ký Ái Vân: Để gió cuốn đi” của ca sỹ Ái Vân, “Sơn Tùng - MTP: Chạm tới giấc mơ” của ca sỹ Sơn Tùng, “Mặt nạ” của ca sỹ - diễn viên Tina Tình, “Cỏ hạnh phúc” của ca sỹ - diễn viên Hari Won, “Vàng Anh và Phượng Hoàng” của diễn viên - ca sỹ Hoàng Thuỳ Linh, “Lột xác” của ca sỹ Lâm Khánh Chi, và mới đây là “Đổi thay” của ca sỹ Hồ Quang Hiếu và “Alpha woman” của diễn viên - nhà sản xuất Ngô Thanh Vân.


Do không có khả năng viết cho nên những người này hầu hết đều là kể chuyện cho một người khác chắp bút. Những quyển sách này mình không hứng thú gì về nội dung lẫn chẳng tò mò gì về nghệ thuật nên chỉ dừng lại ở việc đọc các chương giới thiệu trích đoạn trên các báo là đủ. Trừ tự truyện “Bên kia Bức tường” của Trần Lập - sách này cũng là tự truyện hiếm hoi của sao do chính nhân vật tự viết. 


Ngoài các sao showbiz ra thì có nhiều người cũng ra mắt hồi ký - tự truyện trong những năm qua. Đa phần là họ tự viết.


Có thể kể đến Hồi ký của GS Văn học Nguyễn Đăng Mạnh (đọc online hơn 10 năm trước - khá thú vị), Hồi ký của cố Thứ trưởng Ngoại giao Trần Quang Cơ (cũng giàu thông tin), Hồi ký “Gia đình bạn bè và đất nước” của nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình (chưa đọc, nghe nói chán), “Hồi ký Trần Văn Khê” của GS Âm nhạc Trần Văn Khê (không đến nỗi hấp dẫn mình lắm nên không mua), 2 cuốn hồi ký “Tầm xuân” và “Hoài niệm và mộng du” của PGS, TS Đặng Anh Đào (con cố GS Đặng Thai Mai) nghe nói cũng hay.


Là một người yêu điện ảnh, mình thích 2 cuốn “Hồi ký Điện ảnh” của đạo diễn Đặng Nhật Minh và hồi ký “Chuyện nghề của Thuỷ” của đạo diễn Trần Văn Thuỷ.


Mình cũng đọc đủ 3 cuốn có thể gọi là tự truyện trong bộ “Bất hạnh là tài sản” của nhà văn Phan Việt. Nhưng không thích bằng những  sáng tác fiction của chị.


Mới đây có “Tự truyện Lê Thẩm Dương” của Tiến sỹ, diễn giả Lê Thẩm Dương do 1 nhà báo chắp bút (anh TS này nghe qua các bài nói chuyện thấy thường nên mình cũng ko hứng thú gì).


Cũng có những người ra mắt tự truyện khi chưa phải người nổi tiếng. Như “Nhật ký Thiếu i-ốt” của Trần Thu Trang (thường), “Chuyện tình New York” của Hà Kin (sến, dở), 2 tập sách “Xách Balô lên và đi” của phượt thủ Huyền Chip (rất giàu thông tin và hấp dẫn), “Quá trẻ để chết” của phượt thủ Hằng Đinh (cũng được), “Tôi bỏ quên tôi ở nước Anh” của Minh Thi (giàu thông tin và thú vị), “Hồi ký Tâm Phan” của Tâm Phan (cũng được).


Nhưng những sách này chỉ hơi hướng tự truyện thôi, và chỉ viết về một giai đoạn ngắn trong đời của họ, chứ ko mang tính hồi ký cuộc đời.


Có một số nhỏ hồi ký những người không nổi tiếng do người khác chắp bút như tự truyện “Bóng” của anh chàng đồng tính Nguyễn Văn Dũng (do 2 nhà báo Hoàng Nguyên và Phạm Đoan Trang chấp bút), hay tự truyện “Sống lần thứ 2” của cô gái bị ung thư Thương Sobey (do Nguyễn Thuỷ Tiên chắp bút).


Đấy là sơ lược về tình hình hồi ký - tự truyện ở Việt Nam những năm qua mà mình biết. 


VỀ HỒI KÝ BATIGOL 


Tại sao mình - một người không nổi tiếng lại dám viết Hồi ký? 


Chắc nhiều người sẽ đặt ra câu hỏi này. Như mẹ mình bảo “Mày làm được cái gì cho đời mà đòi viết hồi ký?!”, haha. Hay là “Mày viết hồi ký ma nó mua à?”, hehe.


Mình từng để profile quote trên Facebook là “MỘT NGƯỜI VỪA BÌNH THƯỜNG VỪA ĐẶC BIỆT”. 


Bình thường. Tức là mình cũng như đại đa số phụ nữ Việt Nam. Sinh ra trong một gia đình công chức bình thường, được bố mẹ yêu thương, ăn học tử tế, rồi ra trường đi làm, rồi bạn bè và yêu đương... đại loại giống đa phần đối tượng các bạn sẽ bỏ tiền ra mua sách của mình. Tức các bạn đọc Hồi ký Batigol sẽ ít nhiều thấy bản thân trong đó.


Nhưng mình lại cũng đặc biệt. Đặc biệt một cách hiếm hoi. 


Đầu tiên là chuyện tình cảm. Mình là một đứa con gái không hề xinh đẹp, tầm thường từ vóc dáng đến dung mạo. Thế nhưng, gần 40 năm cuộc đời, mình luôn có những chuyện tình cảm lãng mạn với những người đàn ông thuộc diện hay ho nhất trong các môi trường mà mình trải qua. Nhiều chuyện đập chết tất cả các thể loại ngôn tình từ Tây đến Tàu, thậm chí hay ho hơn cả những tiểu thuyết hay phim kinh điển của Việt Nam lẫn thế giới.


Vì thế, Hồi ký của mình không chỉ là một câu chuyện tình, mà là một series chuyện tình. Trong đó phần 1 mình đặt tên là “Những mối tình chưa yêu” với 20 chương. Tin rằng, riêng phần này thôi cũng đủ gây sốt.


Nhưng không phải chỉ kể chuyện tình theo lối các tiểu thuyết ngôn tình. Những câu chuyện tình cảm trải dài từ thời cấp 1 đến giờ cũng là hành trình lớn lên của mình trong bối cảnh xã hội Việt Nam hơn 30 năm qua. Với các gương mặt bạn bè đại diện cho xã hội rộng lớn, với những sự kiện văn hoá - đời sống trong mấy thập niên ấy, với những con người của thời đại này và cả những thời đại trước đó ảnh hưởng đến mình: Từ những gương mặt điện ảnh, âm nhạc, bóng đá thế giới đến những hot facebooker Việt Nam. 


Trong cuốn sách “Đọc tôi bên bến lạ”, ở chương 16 - “Tự truyện: một thể loại cho tương lai” (trả lời phỏng vấn), dịch giả - PGS, TS Văn học Đoàn Cầm Thi có nói “Tự truyện và hồi ký khác nhau ở chỗ nào? Tự truyện xoáy vào cá nhân người viết, trong khi hồi ký là bức tranh về một thời đại, bên cạnh câu chuyện của mình, tác giả đi sâu tìm những mảnh đời khác”.


Theo đó, mình thấy “Hồi ký Batigol” có cả 2 yếu tố ấy: Cá nhân và thời đại.


Tóm lại, mình rất tự tin. 


Rằng, dù trình văn của mình không cao (không thể xếp vào diện hàn lâm được), nhưng cuốn hồi ký đủ thú vị và ý nghĩa để độc giả dành thời gian. 


Bây giờ mình mới viết được gần 1/3 hồi ký. Hy vọng sẽ kịp để ra mắt đúng hẹn 1 năm sau nữa: 24/05/2020 - Khi mình tròn 40 tuổi.


===============


MỤC LỤC “HỒI KÝ BATIGOL”

(Dấu * là những chương đã viết xong)


Phần 1: Những mối tình chưa yêu


  1. Nhóm lúa rơm và chàng trai đánh trống *
  2. Cậu bạn mất tích *
  3. Chàng trai vắn số *
  4. Cậu ấm si tình *
  5. Hai lần tim loạn nhịp *
  6. Thần tượng của các thiếu nữ *
  7. Mùng 8/3 đáng nhớ nhất *
  8. Batigol và Maradona *
  9. Tin nhắn Beatles *
  10. Tưởng niệm James Dean ở Fansland *
  11. Chuyện tình Sinh viên *
  12. Không ngủ ở Cúc Phương *
  13. Forum A0 *
  14. Thơ tình cho Rui Costa
  15. King Kong *
  16. Những chàng trai phượt (Cún, Gấu, Dương, Lâm)
  17. Xáo trộn
  18. Yêu nhầm
  19. Quen nhau nhờ Lưu Quang Vũ *
  20. So many men, so little time (Trung Kiến Trúc, Hiếu em họ, Việt Anh Bách Khoa, Quốc Hưng A0, Vinh Phóng sự, Anh zai Vũng Tàu, Anh chàng nhà in, Thắng bạn Tuấn, Tùng Xã hội, Kỹ thuật Festival Huế, Anh chàng cầu lông, Anh Tuấn cùng ngõ)


Phần 2: Những gương mặt bạn bè


  1. Cấp 1 Phù Lỗ *
  2. Cấp 2 Chuyên Phong Châu *
  3. Cấp 3 Chuyên Tổng hợp *
  4. ĐH Bách Khoa Hà Nội *
  5. Khoa Báo chí - ĐH Quốc gia Hà Nội
  6. Băng Tâm
  7. Dương Thúy
  8. Đan Phượng
  9. Tuyết Trinh
  10. Các nhóm hội (CTG, VNN, Tabalo, Fan Rằm, Fanlove)


Phần 3: Những ký ức khó quên


  1. Papa
  2. Mama
  3. Em trai
  4. Những mái nhà xưa 
  5. Những tờ báo tuổi thơ (Thiếu niên Tiền phong, Hoa học trò, Toán học tuổi trẻ, Hạnh phúc gia đình...)
  6. Đi làm (Cộng tác viên - FPT - VietNamNet - VnMedia)
  7. Một tá bút danh
  8. Cinema paradiso (Băng video, rạp Fansland, Alliance Francaise, British Council, TPD, Phim online)
  9. Imagine (Nhạc ở Phú Thọ, Băng đĩa, FM, MTV, YouTube, Spotify, Apple Music...)
  10. Những đêm trẻ (các rockshow)
  11. Sex và những chuyện khác
  12. Internet, forum, blog, Facebook 


Phần 4: Love in a different way