Ký sinh trùng; Hòn đá thật sự có ý nghĩa gì?

ky-sinh-trung-hon-da-that-su-co-y-nghia-gi

SPOILER ALERT: Chống chỉ định những ai chưa xem phim.

—-

Trong vô số hình ảnh ẩn dụ xuyên suốt Parasite, hòn đá tạo ấn tượng mạnh mẽ nhất, phần vì nó xuất hiện từ đầu đến cuối. Điều đặc biệt ở đây là đạo diễn không dẫn dắt ta theo 01 hướng nghĩ duy nhất. Có vẻ Bong Joon-ho đã đoán trước người xem sẽ chơi trò giải mã, nên ông cố tình cài cắm nhiều clues để ai muốn "hiểu sao hiểu".

1. Hòn đá tượng trưng cho sự may mắn, tài lộc?

Hòn đá là đầu câu chuyện. "Phó chủ tịch" Min tặng Ki-woo hòn đá phong thủy để mang đến sự sung túc cho gia đình cậu. Quả nhiên, từ ngày chơi đá, họ khá giả lên thật. Từ 4 cá nhân thất nghiệp, ngồi nhà xếp hộp pizza, nay họ đều có công việc với mức lương trong mơ. Nói gì thiên hạ cũng tin, mọi kế hoạch đều thành công trót lọt.

Hòn đá có vẻ rất thương Ki-woo. Thậm chí khi bị đá đập lên đầu 2 phát, cậu cũng không mất mạng hay bị chấn thương nặng. Thoát cả cảnh tù tội, chỉ chịu án treo. Phải chăng vì cậu cứ cười cười, tòa nhìn tưởng... tâm thần nên giảm án? Nói chung đá-kun đã độ là độ cho trót.

2. Hòn đá tượng trưng cho gánh nặng vật chất?

- Sao con cứ ôm hòn đá thế?

- Nó cứ bám theo con.

Không có tiền thì khổ. Nhưng có tiền rồi lại nặng nề hơn, do áp lực phải giữ tiền, giữ cơ hội, giữ vị trí. Những khoảnh khắc vô tư bên người thân ngày càng ít. Họ phải DIỄN trước mặt nhau. Nói cách khác, gia đình Kim đang dần trở thành gia đình Park.

Điểm khác biệt là gia đình Kim vẫn ý thức họ đang diễn, còn diễn xuất giữa vợ chồng Park đã trở thành... điều hiển nhiên. Tại sao phải quan trọng liệu 2 người có yêu nhau hay không? Cứ tươi cười để thiên hạ nghĩ mình hạnh phúc. Tại sao phải quan trọng chuyện tâm tình với con cái? Cứ sắm đồ cho nó là được. Nó cứ học giỏi, vô trường xịn là được.

Ai cũng muốn thoát nghèo. Nhưng mấy ai đã chuẩn bị tâm lý để đón nhận áp lực?

3. Hòn đá cần được đặt đúng vị trí?

Ai từng đi mua đồ phong thủy, mua tượng Phật, mua vật phẩm tâm linh... chắc cũng đã nghe khuyên không nên đặt các món ấy trong phòng ngủ, nhà tắm, nhà vệ sinh. Nếu bạn thật sự sùng đạo hay nghiên cứu về tâm linh, mình không cần giải thích thêm.

Xét theo khía cạnh logic cho mọi người dễ hiểu nha. Vạn vật đều là năng lượng. Hòn đá phát ra năng lượng tích cực, thì cũng có muôn vàn thứ khác phát ra năng lượng tiêu cực. Nếu đặt ở nơi trang trọng, năng lượng tích cực sẽ được phát huy, đem đến sức sống cho cây cối, con người, chó mèo. Nếu đặt ở một nơi mà đầy mùi ô uế của... nước tiểu, năng lượng tốt của hòn đá sẽ dần bị triệt tiêu.

Liên tưởng: Hòn đá không được đặt đúng vị trí. Gia đình Kim liệu có ở đúng vị trí của họ, khi thác loạn bày bừa trong một ngôi nhà được xem là "kiệt tác kiến trúc"?

4. Ki-woo dùng đá để giết người hay giúp người?

Cảnh Ki-woo mang hòn đá xuống tầng hầm bí mật gây ra nhiều tranh cãi nhất.

Nếu hiểu theo nghĩa (1), Ki-woo thấy gia đình mình giàu lên nhờ hòn đá, nên muốn trao lại "may mắn" cho vợ chồng bà Moon-gwang. Một phần để giảng hòa, một phần để họ trả nợ và làm lại cuộc đời.

Lý lẽ backup cho suy nghĩ này: Ngay trước đó, mẹ và em gái Ki-woo đều muốn mang thức ăn xuống cho vợ chồng Moon-gwang. "Tối qua mình hơi quá tay". Chi tiết này cho thấy đây là gia đình lương thiện, và Ki-woo không ngoại lệ. Lúc thấy xác bà Moon-gwang, cậu không biết bà đã chết nên còn lại lay lay và hỏi han. Chứ nếu có dã tâm thì đã phang bất chấp.

Nếu hiểu theo nghĩa (2), Ki-woo không chịu nổi áp lực nữa, quá sợ hãi bị phát hiện, nên muốn dùng đá để giết người diệt khẩu. 

Lý lẽ backup cho suy nghĩ này: Trước khi mang đá xuống hầm, cậu hỏi "bạn gái" Da-hye, đại loại anh có hợp với đám đông giàu có này không. Cô nhỏ gật đầu, nên cậu quyết định ra tay luôn. Và vì dùng đá sai mục đích, cậu đã bị... đá quật. Vũ khí của cậu đã suýt giết chết cậu. Irony. Karma.

Không có đúng và sai. Nghĩ sao cũng được.

5. Hòn đá đơn thuần là hòn đá.

"Nếu tặng đồ ăn, chẳng phải tốt hơn sao?"

Người nghèo chỉ cần miếng ăn qua ngày. Người giàu sẵn sàng bỏ tiền tỷ ra mua vật phẩm phong thủy, những bức tranh "chưa chắc họ đã hiểu", những con chó mà người nghèo có thể biến thành... một bữa no. Huhu, mình yêu chó mèo lắm, nhưng rõ là họ nghĩ vậy thật!

Giá trị là do con người tự gán ghép cho vật chất. Bởi vậy, bài học dành cho tất cả chúng ta là BUÔNG BỎ.

Kết phim: Hòn đá được trả về với dòng sông. Về với mẹ thiên nhiên.

Tới đây nổi da gà thật sự. Mình nghĩ đến đâu gõ đến đó, chứ không tính trước sẽ chốt lại thế này. Mỗi lần xem phim hay suy nghĩ về phim lại thấy nhận thức tăng lên. Quá ngưỡng mộ bác đạo diễn.

- Lê Minh Mẫn