Hà Nội lại lát đá vỉa hè - xin hỏi chủ tịch Chung mấy câu...

ha-noi-lai-lat-he-pho-xin-hoi-chu-tich-chung-may-cau

Nguyễn Đức Chung, Chủ tịch của Hà Nội, tiếp tục thể hiện sự dứt khoát của ông trong việc thay đổi bộ mặt Thủ Đô. Hôm nay chúng ta không nói về cấm xe máy tuyến huyết mạch Thanh Xuân – Nam Từ Liêm, mà là một câu chuyện tốn tiền hơn rất nhiều: Lát lại vỉa hè 100 tuyến phố bằng đá tự nhiên, có độ bền lên đến 70 năm.

Hà Nội vừa ban hành quyết định về “thiết kế mẫu hè đường đô thị trên địa bàn thành phố”. Theo đó, 5 quận nội thành là Ba Đình, Đống Đa, Hai Bà Trưng, Tây Hồ, Hoàn Kiếm, cùng các quận vành đai là Hoàng Mai, Hà Đông, sẽ được lát lại hè phố bằng đá tự nhiên. Đây là loại đá xẻ, rất dày, có giá thị trường khoảng 1 triệu – 1,3 triệu/ m2 (chưa tính phí làm cốt nền và nhân công). 

Đây không phải lần đầu Hà Nội thay vỉa hè. Món đấy như váng mỡ trong nồi nước phở, lãnh đạo đời nào cũng phải húp từ một đến vài phát. Hồi 2010, nhân kỷ niệm Nghìn năm Thăng Long, ối dồi cả Thủ Đô nháo nhào như sắp… dời đô lần nữa. Vỉa hè cứ gọi là lật tung lật tóe, thay vội thay vàng, chi lấy được. Bây giờ chỗ vỉa hè đã thay hồi ấy cũng được thay lại từ lâu rồi.

Lật lại lịch sử, thì chính ông Chung Chủ tịch, hồi năm 2017 đã từng phải lên tiếng với báo chí, thừa nhận việc lát đá vỉa hè “trong thời gian qua, đặc biệt là năm 2016” (ông lên tiếp quản cương vị Chủ tịch TP.Hà Nội tháng 12/2015) là “bừa bãi, để lại dư luận xấu”.

Cho nên, lần này khi quyết định lại lật vỉa hè lên cho đúng với phong tục lãnh đạo Hà Nội, Chung Chủ tịch có vẻ chuẩn bị dư luận kỹ hơn. 

Thứ nhất, việc lát đã dựa vào bản tổng hợp các khu vực cải tạo, chỉnh trang hè phố trên địa bàn thành phố theo đề xuất của các quận, huyện, thị xã. Có nghĩa, đây là nhu cầu thực tế, đề xuất từ cơ sở lên, chứ chả phải trên Thành phố ép xuống.

Thứ hai, Hà Nội cũng quy định, chỉ thực hiện thực hiện lát đá vỉa hè với điều kiện đã hạ ngầm hệ thống dây nổi, đồng bộ hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật ngầm, nổi, các công trình kiến trúc hai bên đường đã được xây dựng ổn định; đồng bộ với việc cải tạo chỉnh trang mặt tiền các tuyến phố.

Nghe thế thì thấy xác đáng lắm, mà cũng yên tâm lắm. Vừa đẹp, vừa đồng bộ, vừa bền vững đến chục đời chủ tịch nữa chả phải thay. Như thế là rất tiết kiệm chứ. 

Nhưng lại xin hỏi ông Chung Chủ tịch mấy câu.

1/ Nói về độ bền làm gì, khi mà vấn đề bền vững của vỉa hè không nằm ở chất lượng đá, mà tùy thuộc vào nhu cầu đào xới? Đây cái ảnh kèm theo, chụp tháng 7/2018 trên tuyến phố Quang Trung – Hà Nội. Cũng loại đá xẻ tự nhiên độ bền 70 năm đấy ạ, mới lát chưa đầy 1 năm. Bị đào xới be bét. 

2/ Lãnh đạo Hà Nội nói, chỉ thực hiện lát đá vỉa hè với điều kiện hạ ngầm đồng bộ và kiến trúc 2 bên đường đã được xây dựng ổn định. Cái đoạn này đọc lên nghe thì kêu, chứ nghĩ ra nó còn viễn tưởng hơn cả Juyn Véc-nơ cho người vào quả đạn pháo xong bắn lên mặt trăng.

Thứ nhất, các công trình ngầm (điện, cáp viễn thông, cấp thoát nước…) có những cái thuộc phạm vi quản lý của Hà Nội, có những cái thuộc cấp Bộ quản lý, nghĩa là cấp quốc gia. Lúc cần đào, người ta thò mấy cái giấy cấp cao hơn ra, Hà Nội ngăn thế quái nào được. 

Thứ nữa, cái việc phối hợp đồng bộ trong việc chôn-xuống-đào-lên nó là bài toán mấy chục năm nay nghe chán ra rồi, qua bao nhiêu đời Chủ tịch thành phố rồi, chưa có ai làm được. Bây giờ chưa hề thấy 1 cái quy hoạch đồng bộ nào về hạ ngầm, mà Hà Nội đã có quy hoạch lát vỉa hè, thế có ngược không?

Thứ hai, cái vế “chỉ thực hiện (lát lại vỉa hè) khi kiến trúc 2 bên đường đã được xây dựng ổn định”, hiểu ngược lại là: Sau khi đã lát vỉa hè rồi, thì nhà 2 bên khỏi có xây sửa gì nữa. Thế ạ? Thật thế luôn? Ví dụ cái gạch vỉa hè có độ bền 70 năm, thì 70 năm nữa không được xây sửa gì? Hay là cho đến hết nhiệm kỳ của Chung Chủ tịch, không ai được xây sửa gì để đảm bảo vỉa hè lành lặn? Có cái lý nào thế được không?

3/ Tầm nhìn của Chung Chủ tịch là “cho ngày nay, cho ngày mai, cho muôn đời sau”. Thực ra thì chắc các đời Chủ tịch Hợi, Nghiên, Triệu, Thảo… trước đó, đều muốn làm cái vỉa hè cho muôn đời sau (như người Pháp đã từng làm vỉa hè tồn tại cả trăm năm trước đó). Nhưng cứ Chủ tịch đời sau lên là lại thấy vỉa hè (và nhiều cái khác nữa) được móc lên, thay mới. Điều gì đảm bảo lần quy hoạch này của Chung Chủ tịch sẽ tồn tại sau khi ông không còn trực tiếp quản lý Hà Nội? 

Nói thì nói thế thôi, chứ với phong cách nói được làm được, làm được làm luôn ăn được ăn luôn, tôi tin là Chung Chủ tịch nhất định sẽ thực hiện chuyển đá Bình Định ra san bằng vỉa hè Hà Nội trong năm nay. Khi ấy, dân Hà thành sẽ được đi trên những phiến đá xẻ trắng tinh, mà ngóng những chiếc lá phong rụng đỏ mặt đường như mùa thu Châu Âu. Thật là một viễn cảnh lãng mạn, dù rằng, đã sang mùa xuân thứ 2, mà hàng cây phong Chung Chủ tịch trồng vẫn chưa thèm thay lá…