Bí mật sau ánh mắt - bản gốc đè bẹp phim Mỹ

bi-mat-sau-anh-mat-ban-goc-de-bep-phim-my

9 năm trước, The Secret in Their Eyes đoạt giải Oscar, làm rạng danh nền điện ảnh Argentina nói riêng và Mỹ la tinh nói chung. Đến nay, Hollywood vừa cho ra mắt bản phim làm lại với sự góp mặt của những ngôi sao thượng thặng. Qua hai phiên bản phim, ta thấy được gì?

Ở cuộc đua đoạt tượng vàng Oscar năm 2009 của hạng mục Phim nước ngoài hay nhất nổi lên ứng viên The White Ribbon (Dải ruy băng trắng) của vị đạo diễn người Áo gốc Đức luôn được kính trọng Micheal Haneke. Rất nhiều ý kiến dự đoán, đây sẽ là chủ nhân của giải thưởng năm đó. 

Thế nhưng, kết quả đã gây ngỡ ngàng cho biết bao người, khi cái tên được xướng lên là The Secret in Their Eyes (Bí mật sau ánh mắt), một bộ phim đến từ Argentina. 

Tại sao lại thế? Câu trả lời chỉ có thể tường tận bằng cách tận mắt thưởng thức tác phẩm “bí mật” này! 

The White Ribbon là một bộ phim đáng xem, nhưng The Secret in Their Eyes của đạo diễn kiêm biên kịch Juan Jose Campanella là bộ phim xứng đáng đoạt giải hơn. Phim còn hay hơn nhiều so với bản phim làm lại vào 6 năm sau của Hollywood, ngay cả khi bản “remake” của Mỹ có sự góp mặt cùng lúc của hai minh tinh Nicole Kidman và Julia Roberts.

Có chung cốt truyện, nhưng The Secret in Their Eyes bản gốc và Secret in Their Eyes bản làm lại (tên phim chỉ khác nhau ở mạo từ xác định) rẽ theo hai hướng khác nhau. 

Vì phim “remake” tạo ra một tuyến nhân vật mới nên phần kết thúc vẫn gây bất ngờ lớn với ngay cả những khán giả đã xem tác phẩm từ Nam Mỹ. Tuy vậy, tuyến truyện chính vẫn xoay quanh vị luật sư đã nghỉ hưu luôn bị ám ảnh bởi vụ án cưỡng hiếp và giết người xảy ra từ 25 năm trước. 

Quá khứ mãi không ngủ yên trong người đàn ông độc thân này chính bởi ánh mắt đầy ám ảnh của những con người dính líu tới vụ án, từ nạn nhân là cô gái trẻ xinh đẹp có nụ cười tỏa nắng, tên nghi phạm dễ bị kích động, cho đến người cộng sự tận tâm, nhiệt huyết, người phụ nữ “mỗi khi bước ra như thể cửa thiên đường mở” mà ông thầm yêu…

Poster của bản phim Mỹ (2015). 

Trong The Secret in Their Eyes, khi nghỉ hưu, cựu luật sư Benjamin Esposito có điều kiện thảnh thơi hơn để làm công việc là viết tiểu thuyết. Câu chuyện ông muốn viết nhất chính là về Ricardo Morales – người chồng luôn giữ trong lòng tình yêu sâu thăm thẳm với người vợ bị sát hại. 

Thế nhưng, những ánh mắt chứa bao ẩn ức ngày hôm qua vẫn không thôi xoáy vào ký ức buồn vẫn luôn trở lại trong Esposito hôm nay, khiến ông không thể nào viết được quá hàng chữ thứ năm. 

Với cách khởi đầu hướng ống kính vào đời sống cá nhân như thế, bộ phim của Argentina chọn cách kể chuyện đan xen quá khứ và hiện tại. 

Phải nói rằng, dù là hiện thực hay hồi tưởng thì diễn biến câu chuyện đều khiến khán giả hồi hộp theo dõi, khó rời mắt khỏi màn hình, đúng tính chất của thể loại điều tra hình sự, tâm lý kịch tính (mystery, thriller). 

Vì có nội dung hấp dẫn, kịch bản tốt nên The Secret in Their Eyes mới được Hollywood “làm lại”, đó là điều đương nhiên. Nhưng để nói tại sao bộ phim xứng đáng được đánh giá là xuất sắc thì phải nhìn vào chiều sâu, ý nghĩa câu chuyện và sáng tạo của nhà làm phim.

Nếu ở phiên bản gốc, Bí mật sau ánh mắt “lột trần” tâm địa của cánh đàn ông; thì ở phiên bản “remake”, đạo diễn Billy Ray nghiêng sang hướng “bóc mẽ” tâm lý đàn bà. 

Trong bộ phim của Argentina, chân dung bốn người đàn ông được khắc họa khá sinh động, đó là vị luật sư Esposito rụt rè trong chuyền tình cảm, quyết liệt trong công viêc; người cộng sự bộc trực mà tinh quái Sandoval; kẻ nghi phạm bốc đồng, lì lợm; người chồng cuồng si, ngùn ngụt thù hận. 

Có một nhân vật trong số này bảo rằng: “Một người đàn ông có thể thay đổi khuôn mặt, nhà cửa, gia đình, tôn giáo, đức tin; nhưng có một thứ không bao giờ thay đổi, đó là đam mê của họ”.

Đến bộ phim của Mỹ, hai người phụ nữ trong cùng đội điều tra với nhân vật nam chính là hai “gương mặt đại diện”. Ở đây, cả “thiên nga nước Úc” Nicole Kidman và “người đàn bà đẹp” Julia Roberts đã mang đến hai sự hóa thân dẫu không phải xuất sắc nhất trong sự nghiệp nhưng mới mẻ với họ. Đó là một người vừa nữ tính, kiêu kỳ, vừa bền bỉ, cương nghị và một người vừa có thể cười đấy, chan chứa yêu thương đấy mà cũng có thể dữ dội, tàn khốc đấy. 

Chỉ tiếc rằng, dẫu có sự góp mặt của những ngôi hàng đầu của Hollywood, bản phim sau vẫn không thể sánh bằng bản phim ra đời trước. 

Bí mật sau ánh mắt của Argentina có sức ám ảnh mạnh mẽ, cả tác phẩm là một chỉnh thể chặt chẽ cả về nội dung và nghệ thuật, thậm chí được làm kỳ công hơn bản phim của Hollywood. 

Bản phim này có sự tinh tế từ những chi tiết nhỏ cho đến bối cảnh lớn. Ví dụ như nhân vật chính thêm chữ “a” vào chữ “te mo” (tôi sợ) để sau trở thành “te amo” (tôi yêu em, theo tiếng Bồ Đào Nha), mở và kết phim với cùng giai điệu nhạc, lối đặc tả ánh mắt, cách làm cảnh nhòe mờ, cách làm rung hình kiểu sử dụng máy quay cầm tay ở cánh truy tìm, đuổi bắt trong trận bóng đá hàng vạn người náo động…

Dẫu hai bản phim có nhiều phần khác nhau, mang những hàm ý gắn cùng bối cảnh riêng ở các thời kỳ lịch sử khác nhau; nhưng cả hai đều không bỏ quên câu chuyện tình yêu phía sau những ám ảnh, đau thương còn đọng lại từ quá khứ. 

Điều này giống như một nhân vật trong Bí mật sau ánh mắt phiên bản đoạt giải Oscar bảo: “Cẩn thận mà chọn. Hồi ức là cái mà ta sẽ mang theo, nên hãy chọn những gì tươi sáng”.